آیا تا به حال برای کاشت ایمپلنت دندان در فک بالا به دندانپزشک مراجعه کردهاید و او به شما گفته است که استخوان فک کافی ندارید؟ این مشکل برای بسیاری از افرادی که دندانهای آسیاب یا پرمولر بالایی خود را از دست دادهاند، اتفاق میافتد. خبر خوب این است که با روشی به نام سینوس لیفت همزمان با ایمپلنت، میتوان بدون نیاز به جراحی جداگانه، هم سینوس را بالا برد و هم ایمپلنت را کاشت.
در این مقاله جامع که بخشی از راهنمای کامل ایمپلنت دندان است، همه چیز را درباره سینوس لیفت توضیح میدهیم: از علت نیاز به این جراحی گرفته تا مراحل انجام، مزایا، معایب، مراقبتهای بعد از عمل و هزینه آن.
سینوس لیفت چیست و چرا گاهی قبل از ایمپلنت لازم است؟
سینوس فک بالا (Maxillary Sinus) چیست؟
سینوسها حفرههای توخالی و پر از هوا در استخوان صورت هستند. بزرگترین سینوس، سینوس ماگزیلاری (سینوس فک بالا) نام دارد که دقیقاً بالای دندانهای آسیاب و پرمولر بالایی قرار گرفته است. در شرایط عادی، بین کف سینوس و ریشه دندانها یک لایه استخوانی به ضخامت چند میلیمتر وجود دارد.
چه زمانی سینوس لیفت نیاز میشود؟
وقتی یک دندان آسیاب بالایی را از دست میدهید، استخوانی که قبلاً دور ریشه آن را احاطه کرده بود، به مرور زمان تحلیل میرود. در بسیاری از موارد، سینوس نیز به سمت پایین بزرگ میشود و جای خالی دندان را پر میکند. نتیجه این میشود که ضخامت استخوان موجود بین لثه و سینوس به کمتر از ۴-۵ میلیمتر میرسد.
برای کاشت ایمپلنت، معمولاً به حداقل ۸ تا ۱۰ میلیمتر استخوان نیاز داریم. اگر استخوان شما کمتر از این مقدار باشد، دندانپزشک نمیتواند ایمپلنت را مستقیماً قرار دهد. اینجاست که سینوس لیفت وارد میشود. در این روش، غشای سینوس را به سمت بالا بلند میکنیم و در فضای ایجاد شده، مواد پیوند استخوان قرار میدهیم تا استخوان جدید در آن رشد کند و ایمپلنت را محکم نگه دارد.
🦷 نکته کلیدی: سینوس لیفت به تنهایی یک جراحی است اما میتوان آن را همزمان با کاشت ایمپلنت انجام داد تا در یک جلسه، هم سینوس بالا رود و هم ایمپلنت کاشته شود.
همچنین بخوانید : استئواینتگریشن (جوشخوردگی استخوانی) چیست و چقدر زمان میبرد؟
🔹 رضایت بیماران دندانپزشکی سایه
هیچ تبلیغی قویتر از رضایت بیماران واقعی نیست.
بخش ویژهای در سایت و فضای مجازی کلینیک مستر دنت به ویدیوهای رضایت بیماران اختصاص دارد.
در این ویدیوها بیماران از تجربه خود میگویند: از نحوه برخورد پزشکان گرفته تا دقت در کار و طبیعی بودن لبخند جدیدشان.
شما هم بهزودی میتوانید ویدیوی رضایت خود را در این بخش مشاهده کنید و داستان لبخندتان را با دیگران به اشتراک بگذارید 🌟
چه زمانی به جراحی سینوس لیفت نیاز داریم؟
شاید بپرسید: از کجا بفهمم به سینوس لیفت نیاز دارم؟ پاسخ ساده است: با عکس رادیولوژی سهبعدی (CBCT) . این عکس مانند یک سیتیاسکن کوچک از فک شماست و دقیقاً نشان میدهد که چقدر استخوان بین لثه و سینوس باقی مانده است.
شرایطی که قطعاً به سینوس لیفت نیاز دارید:
| ضخامت استخوان باقیمانده | نیاز به سینوس لیفت | توضیح |
|---|---|---|
| کمتر از ۲ میلیمتر | ✅ الزامی | بدون سینوس لیفت، ایمپلنت غیرممکن است |
| ۲ تا ۴ میلیمتر | ✅ الزامی | سینوس لیفت قبل یا همزمان با ایمپلنت ضروری است |
| ۴ تا ۶ میلیمتر | ⚠️ احتمالاً نیاز است | بستگی به نظر جراح و نوع ایمپلنت دارد |
| بیشتر از ۶ میلیمتر | ❌ معمولاً نیازی نیست | میتوان ایمپلنت کوتاهتر استفاده کرد |
چه زمانی سینوس لیفت همزمان با ایمپلنت امکانپذیر است؟
اگر ضخامت استخوان باقیمانده شما حداقل ۳ تا ۴ میلیمتر باشد، دندانپزشک میتواند هر دو جراحی را در یک جلسه انجام دهد. به این کار سینوس لیفت همزمان با ایمپلنت میگویند. اگر استخوان کمتر از این مقدار باشد، ابتدا باید سینوس لیفت را انجام دهید و ۶ تا ۹ ماه صبر کنید تا استخوان جدید تشکیل شود، سپس ایمپلنت را بکارید.
علائم بالینی که نشان میدهد ممکن است به سینوس لیفت نیاز داشته باشید:
از دست دادن دندانهای آسیاب بالایی بیش از ۶ ماه پیش
استفاده طولانی مدت از دندان مصنوعی متحرک در فک بالا (که باعث تحلیل استخوان میشود)
سابقه بیماری شدید لثه (پریودنتیت) در ناحیه دندانهای بالایی
سابقه کشیدن دندان آسیاب بالا همراه با عفونت مزمن
📊 آمار مهم: حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد از افرادی که برای کاشت ایمپلنت در ناحیه آسیاب بالایی مراجعه میکنند، به نوعی به سینوس لیفت نیاز دارند.
فرم رزرو نوبت
ساعت ویزیت برای دندانپزشکی از 9 صبح الی 8 شب
ویزیت اطفال از 12 ظهر الی 6 بعد از ظهر
جراحی سینوس لیفت برای چه افرادی ضروری است؟
همه افراد با استخوان فک بالا کم به سینوس لیفت نیاز ندارند. این جراحی برای گروههای زیر ضروری محسوب میشود:
۱. افرادی که استخوان فک بالای آنها کمتر از ۴ میلیمتر است
همان طور که در جدول بالا دیدید، هرچه استخوان باقیمانده نازکتر باشد، نیاز به سینوس لیفت بیشتر است. در موارد زیر ۲ میلیمتر، حتی نمیتوان ایمپلنت کوتاه هم استفاده کرد.
۲. افرادی که به دلایل زیر استخوان خود را از دست دادهاند:
| علت تحلیل استخوان | توضیح |
|---|---|
| کشیدن دندان با تروما (ضربه) | بیرون کشیدن خشن دندان میتواند دیواره استخوان را بشکند |
| عفونت مزمن ریشه دندان | کیست یا گرانولوم ریشه میتواند استخوان را تخریب کند |
| سابقه سینوزیت مزمن | التهاب طولانی مدت سینوس میتواند باعث تحلیل کف سینوس شود |
| پوکی استخوان (استئوپروز) | در موارد شدید، کیفیت استخوان کاهش مییابد |
۳. افرادی که قصد کاشت چند ایمپلنت در ناحیه آسیاب بالایی را دارند
اگر میخواهید همزمان دو یا سه ایمپلنت در سمت راست یا چپ فک بالا بکارید، فضای بیشتری برای پیوند استخوان نیاز دارید. در این موارد، حتی اگر ضخامت استخوان ۵ میلیمتر باشد، باز هم سینوس لیفت توصیه میشود.
۴. افرادی که نمیتوانند از ایمپلنت کوتاه استفاده کنند
برخی از بیماران به دلایل زیر گزینه مناسبی برای ایمپلنتهای کوتاه (کمتر از ۶ میلیمتر) نیستند:
کیفیت استخوان ضعیف (مثلاً استخوان نرم نوع D3 یا D4)
نیاز به تحمل نیروی جویدن زیاد (مثلاً در افراد با دندان قروچه)
برنامه برای پروتزهای چند واحدی (بریج)
نکته مهم: افرادی که سیگار میکشند یا دیابت کنترل نشده دارند، باید خیلی جدیتر به فکر سینوس لیفت باشند، زیرا بهبود استخوان در آنها کندتر است.
چگونگی جراحی سینوس لیفت (عمل لیفت سینوس چگونه است)
حالا به بخش فنی مطلب میرسیم. نگران نباشید؛ همه چیز را قدم به قدم و به زبان ساده توضیح میدهم. جراحی سینوس لیفت به دو روش اصلی انجام میشود:
روش اول: سینوس لیفت باز (Direct/Lateral Window Technique)
مناسب برای: ضخامت استخوان کمتر از ۴ میلیمتر یا نیاز به حجم بالای پیوند استخوان
مراحل جراحی:
| مرحله | توضیح |
|---|---|
| ۱. بیحسی موضعی | دندانپزشک ناحیه لثه و استخوان فک بالا را کاملاً بیحس میکند. در صورت نیاز از آرامبخش هم استفاده میشود. |
| ۲. برش لثه و باز شدن فلپ | یک برش کوچک روی لثه در ناحیه دندان از دست رفته ایجاد میشود. لثه به کنار زده میشود تا استخوان فک دیده شود. |
| ۳. ایجاد پنجره در استخوان | با فرزهای مخصوص، یک پنجره بیضی شکل (به ابعاد حدود ۵ در ۱۰ میلیمتر) روی استخوان فک ایجاد میشود. این پنجره دقیقاً رو به غشای سینوس است. |
| ۴. بلند کردن غشای سینوس | جراح با ابزارهای لطیف (کورت یا بالابرنده) غشای مخاطی سینوس را به آرامی از کف استخوان جدا کرده و به سمت بالا بلند میکند. این حساسترین مرحله عمل است؛ پاره شدن غشا از عوارض مهم محسوب میشود. |
| ۵. پر کردن حفره با مواد پیوندی | در فضای ایجاد شده بین کف سینوس و غشای بلند شده، مواد پیوند استخوان ریخته میشود. این مواد میتواند استخوان خود بیمار (از ناحیه چانه)، استخوان دامی (گاوی)، استخوان انسانی اهدایی یا مواد مصنوعی باشد. |
| ۶. کاشت ایمپلنت (در صورت همزمان بودن) | اگر استخوان باقیمانده حداقل ۳-۴ میلیمتر باشد، ایمپلنت همزمان در استخوان کاشته میشود. در غیر این صورت، ابتدا سینوس لیفت انجام میشود و ۶-۹ ماه بعد نوبت ایمپلنت است. |
| ۷. بخیه لثه | لثه روی ناحیه برگردانده شده و با نخهای قابل جذب یا غیرقابل جذب بخیه میشود. |
روش دوم: سینوس لیفت بسته (Osteotome Technique/Closed Sinus Lift)
مناسب برای: ضخامت استخوان ۶-۸ میلیمتر و حجم پیوند کم
در این روش نیازی به برش بزرگ نیست. جراح از ناحیه همان سوراخی که قرار است ایمپلنت در آن کاشته شود، با ابزار مخصوص به آرامی به سمت سینوس نفوذ میکند و غشا را از همان مسیر بلند میکند. این روش تهاجم کمتر، زمان بهبودی کوتاهتر و عوارض کمتر دارد.
مقایسه دو روش سینوس لیفت
| ویژگی | سینوس لیفت باز | سینوس لیفت بسته |
|---|---|---|
| حجم پیوند استخوان | زیاد (تا ۳ سیسی) | کم (تا ۱ سیسی) |
| زمان جراحی | ۶۰-۹۰ دقیقه | ۳۰-۴۵ دقیقه |
| تورم و کبودی بعد از عمل | متوسط تا شدید | خفیف |
| زمان بهبودی کامل | ۹-۱۲ ماه | ۶-۹ ماه |
| نیاز به مهارت جراحی | بالا | بسیار بالا |
| امکان کاشت همزمان ایمپلنت | در موارد خاص (استخوان ≥۴ میلیمتر) | معمولاً بله (استخوان ≥۶ میلیمتر) |
📌 توجه: انتخاب روش با جراح است. بسیاری از جراحان دهان و فک صورت یا پریودنتیستهای ماهر، بسته به آناتومی سینوس و ضخامت استخوان شما، یکی از این دو روش را انتخاب میکنند.
همچنین بخوانید : هر آنچه درمورد پیوند استخوان فک باید بدانید
تفاوت بین سینوس لیفت و پیوند استخوان چیست؟
این سؤال بسیار خوبی است. بسیاری از بیماران این دو را یکی میدانند، اما تفاوت اساسی دارند:
| ویژگی | سینوس لیفت (Sinus Lift) | پیوند استخوان معمولی (Bone Graft) |
|---|---|---|
| محل انجام | در ناحیه سینوس فک بالا (قسمت خلفی فک بالا) | هر نقطه از فک (جلو، کنار، عقب) |
| هدف اصلی | افزایش ارتفاع استخوان عمودی (با بلند کردن سینوس) | افزایش ضخامت یا عرض استخوان |
| زمان لازم برای جوش خوردن | ۶ تا ۱۲ ماه | ۴ تا ۶ ماه |
| نوع پیوند | ترکیبی از استخوان + غشا | فقط استخوان |
| جراحی همزمان با ایمپلنت | فقط در موارد خاص (استخوان ≥۴ میلیمتر) | در بسیاری موارد امکانپذیر است |
به زبان سادهتر:
اگر استخوان بلندی و ارتفاع ندارد ← سینوس لیفت
اگر استخوان پهنای یا حجم کافی ندارد ← پیوند استخوان
اگر هر دو مشکل را دارید ← هر دو روش
مزایا و معایب جراحی سینوس لیفت چیست؟
مزایای سینوس لیفت
| مزیت | توضیح |
|---|---|
| ایجاد امکان ایمپلنت در فک بالا | بدون سینوس لیفت، کاشت ایمپلنت در بسیاری از موارد غیرممکن است. این روش زندگی افراد با دندان از دست رفته را متحول میکند. |
| طول عمر بالای ایمپلنت | مطالعات نشان میدهد ایمپلنتهای کاشته شده بعد از سینوس لیفت، نرخ موفقیت ۹۰ تا ۹۵ درصد پس از ۱۰ سال دارند. |
| رفع نیاز به دندان مصنوعی متحرک | بسیاری از بیماران پس از سینوس لیفت و ایمپلنت، دیگر نیازی به دندان مصنوعی ندارند و از دندانهای ثابت لذت میبرند. |
| قابل پیشبینی بودن نتیجه | با پیشرفت تکنیکهای جراحی و مواد پیوندی جدید، نتایج این عمل بسیار قابل پیشبینی و موفق است. |
| بهبود کیفیت جویدن و صحبت کردن | دندانهای ثابت روی ایمپلنت، قدرت جویدن نزدیک به دندان طبیعی را بازمیگردانند. |
معایب و محدودیتهای سینوس لیفت
| عارضه/محدودیت | توضیح | میزان شیوع |
|---|---|---|
| پاره شدن غشای سینوس | حساسترین عارضه حین عمل. در صورت بروز، جراح آن را ترمیم میکند و عمل ادامه مییابد. | ۱۰-۲۰ درصد موارد |
| سینوزیت موقت | التهاب سینوس تا چند هفته پس از جراحی شایع است. با آنتیبیوتیک و شستشوی بینی قابل کنترل است. | ۱۵-۳۰ درصد |
| تورم و کبودی صورت | طبیعی و موقتی. حداکثر ۷-۱۰ روز بعد از بین میرود. | بیش از ۵۰ درصد |
| خونریزی از بینی | به دلیل نزدیکی به حفره بینی، در روزهای اول ممکن است قطرههای خون از بینی خارج شود. | ۵-۱۰ درصد |
| عدم موفقیت پیوند در موارد نادر، استخوان پیوندی جوش نمیخورد و نیاز به جراحی مجدد است. | کمتر از ۵ درصد | |
| هزینه بالا | سینوس لیفت نسبت به ایمپلنت معمولی هزینه بیشتری دارد (در بخش هزینه توضیح میدهیم). | – |
| زمان طولانی درمان | مجموعاً ۱۲-۱۸ ماه از سینوس لیفت تا روکش نهایی زمان نیاز است. | – |
⚠️ نکته مهم: عوارض جدی مانند عفونت شدید، آسیب به عصب یا نابینایی بسیار نادر هستند (کمتر از ۰.۱ درصد موارد). با انتخاب جراح ماهر، این ریسک به حداقل میرسد.
مراقبتهای بعد از عمل سینوس لیفت
برای اینکه نتیجه عمل شما عالی باشد، این دستورالعملها را دقیقاً رعایت کنید:
هفته اول بعد از جراحی (مراقبتهای فوری):
| کارهایی که باید انجام دهید | کارهایی که هرگز انجام ندهید |
|---|---|
| ✅ کمپرس یخ روی صورت (۲۰ دقیقه، ۲۰ دقیقه استراحت) | ❌ فین کردن (باد کردن بینی) – این کار فشار به سینوس وارد میکند |
| ✅ مصرف آنتیبیوتیک و مسکن طبق تجویز | ❌ سیگار کشیدن (حداقل ۲ هفته) |
| ✅ شستشوی بینی با سرم نمکی یا افدان (اسپری بینی) | ❌ نوشیدن با نی – مکیدن نی فشار منفی در دهان ایجاد میکند |
| ✅ نشستن نیمهخوابیده (سر بالاتر از قلب) | ❌ تف کردن محکم یا غرغره شدید |
| ✅ خوردن غذاهای نرم و خنک (سوپ، ماست، بستنی، پوره) | ❌ غذاهای ترد، داغ، تند یا چسبنده |
| ✅ استفاده از دهانشویه نمک ولرم (۲۴ ساعت بعد) | ❌ دست زدن به ناحیه جراحی با زبان یا انگشت |
هفته دوم تا ششم:
به تدریج به رژیم غذایی عادی برگردید اما از جویدن مستقیم روی سمت جراحی خودداری کنید.
عطسه کنید اما با دهان باز تا فشار به سینوس وارد نشود.
بعد از ۲ هفته، مسواک زدن ملایم در ناحیه جراحی مجاز است.
تا ۶ هفته، از فعالیتهای سنگین (ورزش، بلند کردن اجسام سنگین) خودداری کنید.
علائمی که باید سریعاً به دندانپزشک گزارش دهید:
تب بالای ۳۸.۵ درجه
خروج چرک زرد یا سبز از بینی یا محل جراحی
خونریزی شدید که با فشار بند نمیآید
تورم صورت که بعد از ۳ روز بدتر میشود (نه بهتر)
احساس مایع در بینی هنگام خم شدن
قیمت سینوس لیفت
هزینه جراحی سینوس لیفت در مراکز مختلف متفاوت است و به عوامل متعددی بستگی دارد. هیچ قیمت ثابت و واحدی برای این عمل وجود ندارد. در ادامه، مهمترین عواملی که روی هزینه نهایی تأثیر میگذارند را توضیح میدهیم:
| عامل مؤثر بر هزینه | توضیح |
|---|---|
| نوع تکنیک جراحی (باز یا بسته) | سینوس لیفت باز به دلیل زمان جراحی طولانیتر، نیاز به مهارت بالاتر و استفاده از مواد بیشتر، هزینه بالاتری نسبت به سینوس لیفت بسته دارد. |
| نوع و حجم مواد پیوند استخوان | مواد پیوندی انواع مختلفی دارند: مصنوعی (سنتتیک)، دامی (معمولاً گاوی)، انسانی اهدایی (آلوگرافت) یا استخوان خود بیمار (اتوگرافت). هر کدام قیمت متفاوتی دارند و هرچه ماده با کیفیتتر و طبیعیتر باشد، هزینه آن بیشتر است. همچنین هر چه حجم استخوان مورد نیاز بیشتر باشد، هزینه مواد پیوند افزایش مییابد. |
| مهارت، تخصص و تجربه جراح | جراحان متخصص (مانند متخصصان پریودنتولوژی یا جراحان دهان و فک صورت) به دلیل آموزش بیشتر ، هزینه بیشتری دریافت میکنند. همچنین جراحانی که سالها تجربه در سینوس لیفت دارند و صدها مورد موفق انجام دادهاند، طبیعتاً تعرفه بالاتری دارند. |
| موقعیت جغرافیایی و شهر محل درمان | هزینه جراحی در شهرهای بزرگ و مراکز استانها معمولاً بیشتر از شهرهای کوچک است. تهران و کلانشهرها به دلیل هزینه بالای اجاره مطب و دستمزد پرسنل، گرانترین هستند. |
| نیاز به جراحیهای همزمان | اگر سینوس لیفت همزمان با کاشت ایمپلنت انجام شود (سینوس لیفت همزمان با ایمپلنت)، هزینه کل نسبت به انجام جداگانه آن بیشتر میشود. همچنین اگر نیاز به پیوند استخوان اضافی یا جراحی لثه هم باشد، هزینه افزایش مییابد. |
| آزمایشات و تصویربرداریهای قبل از عمل | برای تشخیص دقیق، معمولاً به عکس CBCT (سیتیاسکن سهبعدی دندان) نیاز است که هزینه جداگانه دارد. برخی مراکز این هزینه را در پکیج جراحی لحاظ میکنند و برخی جدا محاسبه میکنند. |
| نوع ایمپلنت (در صورت کاشت همزمان) | اگر سینوس لیفت همزمان با ایمپلنت انجام شود، برند ایمپلنت (ایرانی، اروپایی، کرهای یا آمریکایی) تأثیر مستقیم روی هزینه نهایی دارد. برندهای خارجی معروف معمولاً گرانتر از برندهای داخلی یا کرهای هستند. |
| پوشش بیمه و بیمههای تکمیلی | برخی از بیمههای تکمیلی دندانپزشکی (مانند بیمه ایران، آسیا، دی، البرز و …) تا سقف مشخصی هزینه جراحی سینوس لیفت را تحت پوشش قرار میدهند. حتماً قبل از اقدام، از کلینیک خود استعلام بگیرید که آیا با بیمه شما همکاری دارند یا خیر. همچنین بیمههای پایه معمولاً سینوس لیفت را پوشش نمیدهند. |
| هزینههای جانبی (مشاوره، داروها، ویزیتهای بعد از عمل) | برخی مراکز هزینه مشاوره اولیه، عکسهای رادیولوژی، داروهای تجویزی (آنتیبیوتیک، مسکن، دهانشویه) و ویزیتهای پیگیری را جداگانه محاسبه میکنند. حتماً قبل از شروع درمان، از ارائه لیست تمام هزینهها (قبل، حین و بعد از عمل) اطمینان حاصل کنید. |
عوارض احتمالی و چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
اکثر سینوس لیفتها بدون مشکل جدی بهبود مییابند اما هوشیار باشید:
| مشکل | علائم | اقدام لازم |
|---|---|---|
| پارگی غشای سینوس (حین عمل) | جراح حین جراحی متوجه میشود | ترمیم در همان جلسه |
| سینوزیت باکتریال | سردرد، ترشح غلیظ زرد/سبز از بینی، تب، گرفتگی بینی یک طرفه | آنتیبیوتیک مناسب (جنتامایسین یا لووفلوکساسین) به مدت ۱۰-۱۴ روز |
| عفونت محل پیوند | چرک و درد شدید در ناحیه جراحی | تخلیه آبسه، آنتیبیوتیک، گاهی خروج مواد پیوندی |
| جوش نخوردن پیوند | پس از ۱۲ ماه، ایمپلنت قابل کاشت نیست | جراحی مجدد با نوع دیگر پیوند |
| جابهجایی مواد پیوند | احساس ذرات خارجی در بینی یا سینوس | مواد معمولاً دفع میشوند؛ در موارد نادر نیاز به شستشوی سینوس |
کدوم علائم خطرناک هستند؟ فوراً برید اورژانس دندانپزشکی:
🚨 تنفس سخت یا مشکل در بلع
🚨 تورم صورت که به چشم یا گردن کشیده شده
🚨 بیحسی غیرعادی در فک بالا که بعد از ۲۴ ساعت برطرف نشود
خیر. جراحی با بیحسی موضعی انجام میشود و پس از آن، مسکنهای تجویزی درد را کنترل میکنند. بیشتر بیماران درد را ۳-۲ از ۱۰ گزارش میدهند.
حداقل ۲ هفته ممنوع است. سیگار خطر عفونت و عدم جوش خوردن پیوند را ۳ برابر میکند. بهترین کار ترک سیگار است.
خیر. اگر استخوان باقیمانده حداقل ۴ میلیمتر باشد، میتوان هر دو را همزمان انجام داد (سینوس لیفت همزمان با ایمپلنت).
منابع معتبر مانند انجمن پریودنتولوژی آمریکا، پیوند استخوان دامی (گاوی) یا آلوگرافت (انسانی) را به دلیل شانس موفقیت بالا توصیه میکنند. استخوان خود بیمار (اتوگرافت) بهترین است اما نیاز به جراحی اضافی دارد.
بسیار نادر (کمتر از ۱ درصد). مواد جدید زیستسازگار هستند.
